U subotu, 14.2.2026. godine, na našem času dodatne nastave slovenačkog jezika, razgovarali smo o temi koja je aktuelna u većem dijelu svijeta tokom ovih februarskih dana, a to su karnevali ili, kako ih mi u Sloveniji zovemo, poklade odnosno pustovanje, skraćeno pust, koji zvanično traje od Pokladnog četvrtka do Pokladnog utorka, kada je vrhunac karnevalskih maski, povorki i prejedanja pokladnim delicijama, među kojima svakako vlada pokladna krofna.
Pokladna sedmica je pokretna i zavisi od Uskrsa, jer je Pokladna nedjelja sedam sedmica prije Uskrsa.
Ukratko, prema Wikipediji, riječ pust potiče od starijeg termina mesopust, odnosno od riječi meso i postiti ili od meso i pust, što je doslovan prijevod italijanske riječi carneleva koja znači odreći se mesa. Italijanski termin carneleva tako je dao povod za riječ carnevale – karneval, što je danas opšti termin za masovne maskenbale u vrijeme kada se zima oprašta i priroda počinje buditi, zbog čega ljudi moraju i pročistiti svoja tijela, koja su zimi konzumirala previše obilne i masne hrane, postom koji traje do Uskrsa.
Tokom subotnjeg časa, učenici su saznali o porijeklu maskenbala, koji su najveći karnevali u svijetu i Evropi, te gdje se u Sloveniji održavaju najveće tradicionalne karnevalske proslave i povorke tokom karnevala. Istakla sam najpoznatiju slovenačku karnevalsku masku, koja potiče iz ptujskog kraja i dio je nematerijalne kulturne baštine, a posljednjih godina popularnost kurenta je prerasla u jedan od simbola slovenstva, poznat svugdje gdje žive Slovenci. Tako je kurent plesao svoj ples s bundevama čak i u Banjoj Luci. Vidjeli smo i druge tradicionalne slovenačke maske, poput brkinskih škoromata, cerkničkih laufarja, cerkničke vještice Uršule i vodenjaka Jezerka.
Svaki učenik je zatim oslikao jedan od karnevalskih predložaka i pričvrstio svoj proizvod na zidni pano, koji već neko vrijeme krasi prostorije Udruženja “Triglav”. Na kraju subotnjih druženja uživali smo u velikim i izuzetno ukusnim krofnama. Djelić naše karnevalske atmosfere podijelili su i vrijedni članovi Udruženja, koji su pripremili ukusne zalogaje za izbornu skupštinu Udruženja “Triglav”, koja se također održala 14.2.2026. godine. Također su uživali u krofnama i ljubazno pozirali za grupnu fotografiju.
Metoda Perger
Prevod Ana Marjanović
