Devetočlana delegacija Udruženja Slovenaca Republike Srpske „Triglav“ iz Banje Luke učestvovala je na dvodnevnoj konferenciji održanoj u okviru EU projekta „EUNITY – Evropski ujedinjeni gradovi koji stvaraju i njeguju željenu evropsku budućnost“, koja je od 18. do 20. maja 2026. godine održana u živopisnim gradovima Kastoriji i Siatisti, na sjeveru Grčke, u pokrajini Zapadna Makedonija.
Projekat je okupio predstavnike više evropskih zemalja s ciljem jačanja dijaloga, solidarnosti i saradnje među lokalnim zajednicama. Realizovan je uz podršku Društva za razvijanje dobrovoljnog rada iz Novog Mesta, naših dugogodišnjih partnera i saradnika na brojnim projektima.
Putovanje smo realizovali zajedno sa učesnicima iz Slovenije – Opštine Mengeš, te Hrvatske – Udruženja „Starinski žmaki“ iz Brezničkog Huma i agencije „Brzi mediji“ iz Varaždina. Organizator putovanja bio je Aleksandar Saša Grabarić, koji je uspješno koordinisao naše putešestvije.
Na put smo krenuli u ranim jutarnjim časovima iz Nove Varoši u Hrvatskoj, gdje smo se pridružili ostalim učesnicima u turističkom autobusu. Put nas je vodio kroz Hrvatsku, Srbiju i Sjevernu Makedoniju, a nedaleko od Bitolja ušli smo na teritoriju Grčke.
Pokrajina Zapadna Makedonija oduševila nas je veličanstvenim planinskim pejzažima i plodnim kotlinama. Idiličnu sliku ovog kraja povremeno su narušavali prizori brojnih solarnih, termoelektrana i hidroelektrana. Nije ni čudo, jer upravo ova pokrajina proizvodi oko 80 odsto električne energije u Grčkoj.
Naša delegacija je na glavnoj konferenciji, pred više od 200 učesnika iz sedam evropskih zemalja, predstavila aktivnosti Udruženja u lokalnoj zajednici, kao i Grad Laktaše, koji je pružio zvaničnu podršku našem učešću u projektu. Prezentaciju su pripremile i na engleskom jeziku uspješno predstavile Marija Budiša i Katja Lunić iz Slatine. Engleski jezik bio je službeni jezik konferencije.
Uprkos kišovitom vremenu, naša delegacija je zahvaljujući upornosti i dobrom raspoloženju uspjela da otkrije bar dio čarolije i skrivenih tajni koje krije prelijepa Kastorija, smještena na poluostrvu koje se duboko uvlači u istoimeno jezero. Ovaj nekada mondenski grad, poznat po obradi i trgovini kožom i krznom, krasi više od pedeset crkava i crkvenih objekata, od kojih su neke podizali i pripadnici dinastije Nemanjić. Bogato kulturno i istorijsko nasljeđe, kao i prirodne ljepote ovog kraja, svakako zaslužuju ponovni dolazak i detaljnije upoznavanje.
U srijedu, 20. maja, u jutarnjim časovima krenuli smo kući. Na povratku smo prošli pored Soluna i u Sjevernu Makedoniju ušli na graničnom prelazu Gevgelija. To je bila odlična prilika da svratimo u obližnje Mrzence i počastimo se obilnim i izuzetno ukusnim ručkom u čuvenom restoranu „Javor Džoka“, smještenom u hladu viševjekovnog stabla javora.
Nakon zasluženog odmora i okrepljenja, napunili smo baterije za nastavak puta ka kući. To nam je bilo i te kako potrebno, jer nas je čekalo gotovo dvadeset časova putovanja, uz neizbježna zadržavanja na graničnim prelazima.
Mladen Lunić
